In de praktijk toch vaak een stap te ver: Risicobenadering brandveiligheid

De termen als ‘brandcompartimenten’ en ‘kans op brandoverslag’ worden gedegradeerd tot historisch kader. Van het werkveld wordt nu gevraagd om de vaste termen in toenemende mate los te laten. Men moet nu een (brand)veiligheidsbalans vinden op basis van probabilistische en deterministische bepalingsmethoden, sturingsdriehoeken, analyse modellen en denkramen. Ik ben ervan overtuigd dat ik niet de enige ben die het woordenboek erop na heeft geslagen om de betekenis van enkele van deze termen op te zoeken.

Basis voor brandveiligheid
Met het verouderen van de serie brandbeveiligingsconcepten uit de jaren negentig, is er geen actueel document meer dat voorziet in achtergrondinformatie voor het Bouwbesluit. De publicatie ‘Basis voor brandveiligheid’, welke is uitgegeven door het IFV, vervult nu de rol van een kennisdocument waaruit men kan putten daar waar het gaat om achtergrondinformatie met betrekking tot brandveiligheidsvoorschriften. Naast een bron van kennis voor de brandweer moet dit kennisdocument ook dienen voor:

  • Achtergrondinformatie voor de wetgevende overheid qua bouwregelgeving
  • Hulpmiddel voor marktpartijen en de vergunningverlenende overheid om gelijkwaardige oplossingen te bepalen, FSE-oplossingen en risicobenadering
  • Hulpmiddel voor marktpartijen om brandpreventie inzichtelijk te maken zodat zij hun eigen verantwoordelijkheid hiervoor kunnen waar maken

Risicobenadering
Bij een risicobenadering wordt de brandveiligheid van een gebouw bepaald door het beperken van het risico bij brand. De zwaarte van de brandveiligheidsvoorzieningen wordt bepaald aan de hand van een vooraf vastgesteld brandscenario. Deze risicogerichte benadering wijkt enorm af van de conservatieve benadering van brandveiligheid. Deze conservatieve en regelgerichte benadering vormt al zo’n 25 jaar de grondslag van het vakgebied brandpreventie en zit diepgeworteld bij nagenoeg iedereen die werkzaam is in dit vakgebied. Het kan dan ook niet anders dan dat dit de nodige problemen op gaat leveren. Vanuit de publicatie ‘Basis voor brandveiligheid’ welke de onderbouwing, argumentatie en achtergrondinformatie over brandpreventie verzorgt. De gegeven informatie wordt door de gevestigde echter vaak als erg wollig en ontastbaar ervaren.

De kaders:

  • De risico’s bij brand; waarom en waarop feitelijk tegen brand moet worden beveiligd.
  • De doelen uit de regelgeving waartegen uit het gezichtspunt van de overheid tegen brand beveiligd moet worden.
  • De wetenschappelijke onderbouwing van de maatregelen die in de praktijk toegepast worden.
  • Het gedrag van brand; voor zover dat van belang is voor brandpreventieve voorzieningen.

Vervolgens moet de brandveiligheid van een gebouw worden benaderd vanuit vijf disciplines. De vijf disciplines:

  • Fysische brandveiligheidskunde
    brandkenmerken: het ontstaan, de ontwikkeling en effecten van brand
  • Bouwtechnische brandveiligheidskunde
    gebouwkenmerken: het architectonische, bouwkundige en installatietechnische gebouwontwerp in relatie tot het ontstaan, de ontwikkeling en de effecten van brand en het vluchten bij brand
  • Psychonomische brandveiligheidskunde
    menskenmerken: de interactie tussen de omgeving en het gedrag van mensen in deze omgeving
  • Brandinterventiekunde
    interventiekenmerken: de interventie bij brand door de respons van de brandweer en van de BHV-organisatie
  • De invloed van de omgeving op de brandveiligheid
    omgevingskenmerken: de ligging van het gebouw in relatie met de brandveiligheid in het gebouw

Ontwikkelingen
Ontwerpers, vergunningverleners, toezichthouders en projectontwikkelaars worden in toenemende mate geconfronteerd met adviezen en bouwplannen waarin de brandveiligheidsvoorzieningen worden aangebracht op basis van een risicobenadering. Ondanks het feit dat er door het IFV veel aandacht is geweest voor de risicogerichte benadering van brandveiligheid lijkt er toch een kloof te ontstaan tussen (een selecte groep) adviesbureaus aan de ene kant en de overheidsadviseurs en toetsers aan de andere kant. In de praktijk blijkt het vaak erg lastig om de rapportages van welke gebaseerd op een risicobenadering te doorgronden.

Hoe verder (met Briks)
Bij de risicobenadering wordt bij het ontwerp en het gebruik van gebouwen, de gebouweigenaar, de ontwerper en de gebruiker verplicht na te denken over de wijze waarop brandveiligheid wordt bereikt en geborgd. Voor eenvoudige gebouwen blijft het Bouwbesluit vaak als uitgangspunt maar voor complexe gebouwen komt steeds vaker een risicogerichte benadering om de hoek kijken.

In toenemende mate wordt de risicogerichte benadering onderbouwd in vaak erg ingewikkelde en moeilijk te doorgronden rapportages. Het is dan ook niet gek dat er in het werkveld een gebrek aan kennissymmetrie ontstaat waarbij de betrokken elkaar steeds in mindere mate lijken te begrijpen.

De nieuwe werkwijze vergt dan ook niet alleen een verregaande inzicht in een te verwachten brandverloop en een benadering van de brandveiligheidsvoorzieningen op basis van bouwkundige, installatietechnische en organisatorische aspecten welke op elkaar afgestemd moeten worden, maar tevens vraagt dit een enorme cultuuromslag. Met het team van Briks werken we continue aan het ontwikkelen van laagdrempelige opleidingen waarbij de risicogerichte denkwijze door deskundige en ervaren docenten op een praktische manier wordt uitgelegd aan de hand van veel praktijkvoorbeelden.

Bekijk hier onze opleidingen: Briks Academy. Mocht je meer informatie willen over een opleiding, advies over welke opleiding of informatie over een opleiding in-company? Neem contact met ons op via 073-822 1963 of info@briks.nl.